Friends of Paxos

News: Mark Ottaway, 1939 - 2016

Ο Mark Ottaway ήταν αναπόσπαστο μέλος της Ομάδας Διόρασης των Sunday Times που αποκάλυψε την μεγάλη απάτη «Βρετανικών» κρασιών.

Αγαπητοί Φίλοι,

Ο Mark Ottaway φημισμένος δημοσιογράφος των Times και λάτρης της Ελλάδας, κάτοικος Παξών για πολλά χρόνια και αγαπημένος φίλος πολλών από εμάς πέθανε στην Αγγλία στις 22 Δεκεμβρίου 2016 σε ηλικία 77 ετών.

Θα τον θυμούνται με αγάπη όλοι οι φίλοι του στους Παξούς.

Ακολουθεί η συγκινητική νεκρολογία που δημοσιεύτηκε στους Times του Λονδίνου στις 6 Ιανουαρίου 2017.

Ο Mark στον Ορκο το καλοκαίρι του 13 και στην βεράντα του με θέα τον κόλπο της Λακκας.

Ο Mark Ottaway, μετρίου αναστήματος, σχεδόν πάντα χωρίς γραβάτα, ξεχτένιστος και με προτίμηση στα αμάνικα φανελάκια Fair Isle, δεν έδινε εντύπωση ατρόμητου ερευνητή - δημοσιογράφου. Κι όμως στη δεκαετία του ’60 πρόσθεσε δεξιότητες εγκληματολόγου στην μυθική πλέον «Ομάδα Διόρασης» των Κυριακάτικων Times. Αργότερα στη ζωή του κατάφερε να συνδυάσει την δημοσιογραφική του ακεραιότητα με το συγγραφικό ταλέντο, σπάνιο συνδυασμό για δημοσιογράφο, που τον έφερε στην κορυφή των συγγραφέων ταξιδιωτικών εμπειριών.

Ο Mark Christopher Cosway Ottaway γεννήθηκε στο Dunmow, του Essex το 1939.

Ως παιδί πήγε σχολείο στο Μπρίστολ και σπούδασε οικονομικά και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της ίδιας πόλης - όπου ο πατέρας του ήταν καθηγητής κτηνιατρικής ανατομίας - από όπου αποφοίτησε το 1961.

Ενώ σπούδαζε, επινόησε την ιδέα (the wheeze, όπως του άρεσε να αποκαλεί τις εμπνεύσεις της στιγμής) να καταγράφει στιγμές από τις καλοκαιρινές του διακοπές στο Παρίσι και να πουλά τα κείμενα στην εφημερίδα the Bristol Evening Post. Ενθαρρυμένος από την επιτυχία του και με λίγα χρήματα στην τσέπη έκανε ένα μεταπτυχιακό στη δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Illinois.

Επόμενη δουλειά του ήταν στο περιοδικό The People όπου για άγνωστους λόγους μοιραζόταν ένα γραφείο με τον Jimmy Savile. Στο γραφείο εκείνο όξυνε την ικανότητά του ως ρεπόρτερ και με την καθοδήγηση του Σάβιλ - που ήταν αξιοσέβαστος ακόμα τότε - (επεξήγηση σχολίου: ο Jimmy Savile ήταν γνωστή τηλεπερσόνα της εποχής, dj, παρουσιαστής εκπομπών μουσικής για το BBC για πολλά χρόνια. Χρήστηκε Ιππότης για το φιλανθρωπικό έργο του. Μετά τον θάνατό του το 2011 αποκαλύφθηκαν σωρεία περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης και βιασμών εργαζομένων στο BBC), συνήθισε να ακούει μουσική δυνατά, συνήθεια που θα τον ακολουθούσε για το υπόλοιπο της ζωής του.

Από εκεί πέρασε στους Κυριακάτικους Τάιμς. Ο τότε αρχισυντάκτης της εφημερίδας, ονόματι Harold Evans, αγαπούσε τους ανθρώπους με πρωτοβουλία και ταλέντο και αντιλαμβανόταν την αξία ενός προικισμένου νέου. Ο Ottaway ταίριαζε στο προφίλ αυτό. Το 1966 αποτελούσε ήδη βασικό στέλεχος της «Ομάδας Διόρασης» της εφημερίδας που αποκάλυψε την τεράστια απάτη της Βρετανικής Ετικέτας Προέλευσης κρασιών: περισσότερο κρασί της Γαλλικής ποικιλίας μποζολέ πουλιόταν στην Βρετανία τότε, από όσο παραγόταν σε ολόκληρη την Γαλλία. Χάρη σε μια υπέροχη όσο και απίθανη συγκυρία, προκαλώντας την οργή των οινοπαραγωγών της Γαλικίας, η ροή του δήθεν Γαλλικού κρασιού εντοπίστηκε στην «αμπελοκομική» καρδιά της Βρετανικής πόλης του Ipswich!

Το 1968 ο Ottaway μετέδιδε ειδήσεις από την δράση της Ελληνικής αντίστασης κατά της Δικτατορίας, παίρνοντάς τες από παράνομες Ελληνικές εφημερίδες .Περιφρονούσε επιδεικτικά τη Δικτατορία και βίωσε τον ολοκληρωτισμό της εξουσίας όταν έπεσε θύμα αερίων ενώ κάλυπτε τη φοιτητική εξέγερση στο Παρίσι. Μνημειώδες έχει μείνει το τηλεγράφημα που έστειλε από τη Γαλλία, όταν από άγνωστο αεροσκάφος στον αεροδιάδρομο του Ορλύ σκορπίζονταν αντικείμενα και έσκαγαν με πάταγο, που είχε τότε αρχικά μεταδοθεί ότι ήταν χειροβομβίδες. Ο Ottaway εστάλη από την εφημερίδα του να ερευνήσει το γεγονός και εκείνος, αφού πήγε στο αεροδρόμιο, μετέδωσε την είδηση με τηλεγράφημα μιας φράσης: “Grenade is French for pomegranate.” (Η λέξη «Grenade»= χειροβομβίδα στα Γαλλικά σημαίνει «ρόδι»).

Η πορεία του Ottaway ως ανερχόμενου νέου δημοσιογράφου σταμάτησε απότομα όταν σε ηλικία 29 ετών διαγνώστηκε με όγκο στον εγκέφαλο, που απαιτούσε άμεση χειρουργική επέμβαση. Η ανάρρωσή του οδήγησε σε μια αλλαγή κατεύθυνσης στην προσωπική δημιουργική του πορεία. Για να επισπεύσει την ανάρρωσή του ο Evans τον έστειλε εκδρομή στην Καραϊβική, ταξίδι που ήταν η αφετηρία να ξεκινήσει η καριέρα ενός από τους σημαντικότερους ταξιδιωτικούς συγγραφείς – δημοσιογράφους της Βρετανίας.

Η χρήση της λέξης «ταξίδι» εδώ είναι εμβληματική και κυρίαρχη. Ο Ottaway δεν συμπαθούσε καθόλου τα οργανωμένα ταξίδια των ανθρώπων του Τύπου ή τις διακοπές «πακέτο» και απέρριπτε κάθε προσπάθεια ταξιδιωτικών γραφείων να τον πείσουν ως προς τα καλύτερα αξιοθέατα – που κάποιος έπρεπε οπωσδήποτε να δει- ή τα καλύτερα εστιατόρια – που θα έπρεπε ο καθένας να επισκεφτεί. Αντιμετώπιζε κάθε χώρα προορισμού όπως θα φερόταν σε μια καινούργια γνωριμία δηλαδή ως αυθύπαρκτη προσωπικότητα που άξιζε να της γίνουν φιλοπερίεργες ερωτήσεις και να της φέρονται με σεβασμό. Μισούσε τον τρόπο που οι «διακοπές πακέτο» ανάλωναν τον πλανήτη και απεχθανόταν τις λίστες με τις «δέκα καλύτερες» παραλίες ή τα «δέκα καλύτερα» ξενοδοχεία ή τα «δέκα καλύτερα» μέρη για να φάει κάποιος πάεγια.

Το 1977 ταξίδεψε στην Γκάμπια ενόσω επικρατούσε τουριστική «τρέλα» με την συγκεκριμένη χώρα μετά την επιτυχία του μπεστσέλερ του Άλεξ Χάλεϊ «Οι Ρίζες» (Roots), με στόχο να αναζητήσει τα ίχνη της ιστορίας των προγόνων του συγγραφέα στην Γκάμπια. Με το βιβλίο ανά χείρας ο Ottaway σύντομα διαπίστωσε ανακρίβειες. Η τοπογραφία του βιβλίου δεν συμβάδιζε με την πραγματικότητα. Οι πηγές του συγγραφέα αποδεικνύονταν αναξιόπιστες ή ανεπίσημες. Το άρθρο του που προέκυψε από εκείνη την έρευνα, δημοσιεύτηκε σε 2 ολόκληρες αντικριστές σελίδες των Κυριακάτικων Times το 1977, αποκομίζοντας τόση δριμεία αρνητική κριτική όσο και θαυμασμό για να αποτελεί στις μέρες μας πρότυπο ερευνητικής δημοσιογραφίας.

Ο Ottaway έφερε με κάποια αμηχανία τον τίτλο του Ταξιδιωτικού Συντάκτη για τους Κυριακάτικους Times, με δεδομένο ότι το συγκεκριμένο γραφείο του προκαλούσε προφανή αλλεργία. Η δική του ερμηνεία για το επάγγελμα του συντάκτη ήταν να ταξιδεύει σε όσο περισσότερες χώρες του επιτρεπόταν από άποψη χρόνου και χρήματος και να μεταφέρει τις εμπειρίες του ολοζώντανες σε γραπτό λόγο. Εκτός από δημοσιογράφος ήταν και συγγραφέας.

Υπήρξαν δύο μεγάλες αγάπες στην ζωή του Ottaway: η γυναίκα του Κλόβις κι η Ελλάδα. Η 50χρονη σχέση του με την Κλόβις, που συμπεριλάμβανε και μια 25ετία έγγαμου βίου ως τον θάνατό της το 2010, ήταν κατά καιρούς ταραχώδης αλλά άφθαρτη και γεμάτη αγάπη ως το τέλος. Η αναπόφευκτη απόσυρση του ζευγαριού από την επαγγελματικό βίο ήταν «ηλιόλουστη». Μοιράζοντας τον χρόνο τους μεταξύ των σπιτιών τους στην Ελλάδα και στην Αυστραλία έδιωξαν εντελώς τον χειμώνα από την ζωή τους.

Μια άλλη από τις εμπνεύσεις του Ottaway ήταν να ανταλλάσσει την οποιαδήποτε αύξηση μισθού με περισσότερες εβδομάδες διακοπών, τις οποίες περνούσε στους Παξούς. Μαζί με την Κλόβις αγόρασαν ένα οικόπεδο κι έχτισαν ένα σπίτι με θέα στον κόλπο της Λάκκας. Ο Ottaway σφράγισε την αγάπη του για την Ελλάδα με την εκμάθηση της Ελληνικής γλώσσας αν και μάλλον τα λεγόμενά του προκαλούσαν θυμηδία παρά κατανόηση στους ντόπιους. Οι Παξινοί διασκέδαζαν ακόμη περισσότερο με την συνήθειά του μετά από κάθε ευχάριστο γεύμα σε παραθαλάσσιο ταβερνάκι, να γέρνει πίσω και να πέφτει μαζί με την καρέκλα του στην θάλασσα!

Ο όγκος στον εγκέφαλο που είχε παρουσιαστεί στη νιότη του δεν αποτέλεσε το τέλος της πάλης του με την ασθένεια. Στην σειρά από ασθένειες που τον έπλητταν κατά καιρούς συσσωρεύτηκαν και απανωτές εμφανίσεις καρκίνου. Η απόφασή του να αυτοκτονήσει δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως μια δραματική έκκληση από μέρους του. Ήταν μια κίνηση ύστερα από ώριμη σκέψη, μετά από προσεκτική προετοιμασία και γενναιοδωρία προς τους φίλους του, στους οποίους άφησε ένα μεγάλο χρηματικό ποσόν ώστε να οργανωθεί ένα πάρτι στο Chelsea Arts Κλαμπ του Λονδίνου.

Ο Mark Ottaway, δημοσιογράφος, γεννήθηκε στις 10 Μαϊου του 1939. Πέθανε στις 22 Δεκεμβρίου του 2016 σε ηλικία 77 ετών.

Νεκρολογία στους Κυριακάτικους Times